| |
16 november 2011
Goede stuurlui
To think or not to think...
De mens heeft een vrije wil, zo leerden wij vroeger. We zijn geschapen als Gods evenbeeld maar we kunnen wel zelf kiezen wat we doen. De geest is gewillig maar het vlees is zwak, we laten ons verleiden. Als iets niet lukt, hadden we niet genoeg wilskracht.
Intussen weten we dat dat wel losloopt met die vrije wil. Er is van alles voorgeprogrammeerd in onze hersenen. Wij zijn ons brein.
Hoe zou dat gaan met routine en discipline, zouden die twee ooit ook ontmaskerd worden? Ik geloof er wel in dat een mens een gewoontedier is. Veel dingen doen we automatisch, omdat we het altijd zo doen. Je kunt jezelf andere gewoonten aanleren. Columns maken was een routine. Tot de computer kuren begon te vertonen en we een paar maanden moesten aanrommelen met laptops en dongels. Weg discipline om gezette tijden een stukje te schrijven. Weg FTP- en HTML-programma's om alles op de site te zetten.
Discipline lijkt in tegenspraak met de vrije wil. Toch valt dat wel mee, als je bedenkt dat een discipel een leerling is. Leren uit vrije wil, nieuwe gewoontes aanleren tot ze routine worden.
Wilskracht veronderstelt dat je goed moet nadenken wat je echt wil. Maar soms moet je niet te hard nadenken en gewoon doen wat er gedaan moet worden. To think or not to think, that is the question.
terug naar bovenkant pagina
11 april 2011
Goede stuurlui
Schaarste en overvloed
Economie is een vak waar ik nooit veel van heb begrepen. Theorieën over geld- en goederenstromen die je ze wel of niet kunt beïnvloeden, het kostte me moeite het te volgen. Bovendien vroeg ik me ook af of het wel waar was, of het in de praktijk echt zo zou werken.
Verspilling is op het eerste gezicht heel oneconomisch. Er gaat veel verloren en het levert weinig op. Ik heb niet bijgehouden hoeveel sequoiazaden ik heb geprobeerd te laten kiemen. Als ik op de foto's kijk die ik maakte moeten het er zeker meer dan zestig zijn geweest. Nu staan er welgeteld elf miniplantjes te groeien. De natuur is dus ook niet vies van een dosis verspilling. Soms heeft de overvloed een reden. Hier aan de overkant staan de reigers al klaar om de kleine eendjes op te peuzelen. Veel makkelijker dan dat jagen op die kikkers onder water.
Zouden in onze economie ook zulke wetten gelden? Dat er een reden is voor al die geldverspilling van projecten die wel worden opgestart maar niet afgemaakt? Of al die reorganisaties waarvan je je afvraagt waarom het nu alweer moet veranderen?
Het is wel een prettig idee om te kunnen denken dat je eerst moet verspillen voordat je resultaat kunt bereiken. Ik ben er alleen nog niet uit of ik dat in mijn eigen bedrijfsvoering ga toepassen.
terug naar bovenkant pagina
3 januari 2011
Goede stuurlui
Geduld oefenen? Sequoia's kweken!
Omdat mijn nieuwjaarskaart dit jaar over bomen ging moesten er boomzaden worden meegestuurd. Via internet vond ik een winkel in Dordrecht, Vreeken's Zaden, waar ze een kleine dertig soorten zaden voor bomen in voorraad hebben. De keuze viel op de Sequoia of Mammoetboom. In de eerste plaats spreekt deze boom tot de verbeelding. De grootste bekende sequoia is 83 meter hoog, 24 meter in omtrek en 3000 jaar oud. Bovendien bleken de zaden goed te versturen want ze zijn piepklein, 200 stuks wegen amper 1 gram. Eigenlijk kun je je niet voorstellen dat uit zo'n klein ding uiteindelijk zo'n enorme boom kan groeien. Goed, het duurt wel even, maar toch.
Een leuk idee, maar zouden ze het ook echt doen? Uitproberen dus. Weer op internet zoeken, nu naar een plantadvies. Ook dat is gauw gevonden. Leg de zaden los op de zaaigrond, bedek ze niet. Houd ze vochtig maar niet te nat. Afdekken met huishoudfolie is handig om ze niet uit te laten drogen. Zet ze op een warme plek, bijvoorbeeld op de verwarmingsradiator. Wie het uitgebreid wil nalezen kan googelen op sequoia-succesvol-zaaien.
Daarna is het geduld oefenen want het kan wel weken duren voor ze uitkomen… Hier is begin december het bakje op de radiator gegaan. De eerste dagen keek ik natuurlijk steeds, ook al gebeurde er niets. Maar op 1 januari was het zover, de eerste begint te ontkiemen!* Nu nog 3000 jaar wachten tot hij z'n volle omvang heeft bereikt.
* En na drie dagen was het over, niet verder gegroeid wel opgedroogd. Volgens de deskundige moeten ze meteen na het uitkomen koel worden gezet. Gewoon opnieuw beginnen...
terug naar bovenkant pagina
6 november 2010
Goede stuurlui
Mindfulness, hype of handig?
Je leest wel eens iets over yoga en mediteren en zo, dat je er rustig van wordt en dat het goed is voor je bloeddruk en algemeen welbevinden. Jaja dacht ik dan altijd. Al dat zweverige gedoe, dat is niets voor mij.
En toch…. Een tijdje terug kreeg ik een 100-dagen-meditatieplan onder ogen. Het zat bij een artikel over Mindfulness. Elke dag een kwartiertje zitten zou heilzaam zijn. Misschien toch eens proberen? Kan in elk geval geen kwaad...
Tot mijn verrassing beviel het dagelijkse kwartiertje voor mezelf heel goed. Toen ik zocht naar een Mindfulness-cursus vond ik de MBSR, de Mindfulness Based Stress Reduction. Een zorgvuldig opgebouwde methodische manier om beter met stress en onrust om te gaan. Geen zweverig gedoe maar gestructureerd oefenen met bewezen resultaat.
Om een lang verhaal kort te maken, ik heb zelf de cursus van acht wekelijkse sessies gevolgd en ben nu gecertificeerd als MBSR-trainer. Wie had dat gedacht, van iemand die niet van zweverigheid en hypes houdt!
Het mooie van de MBSR is dat de bezinning en zelfreflectie van de meditatie wordt gecombineerd met de positieve gedragsverandering van de cognitieve therapie. Door aandachtsoefeningen en bewust omgaan met wat er gebeurt krijg je meer grip op de omstandigheden en laat je je veel minder snel gek maken door problemen.
Geïnteresseerd? Vraag een kennismakingsworkshop aan. Zelf de cursus volgen? De acht wekelijkse training geef ik via www.vandenbergtraining.nl/stressreductie-door-mindfulness.html.
Ik ben in elk geval blij dat ik dit heb ontdekt!
terug naar bovenkant pagina
16 mei 2010
Goede stuurlui
Eerlijk handwerk
De vakantie is voorbij en we hebben een paar dagen 'over'. Tijd dus om aan het schilderwerk te beginnen, de keukenkastjes uit te mesten (er komt een pak polenta uit met houdbaarheidsdatum 2004), werkkamers te ordenen. Tussendoor worden nog bramen geplukt om tot jam te verwerken. Allemaal klussen waar ik meestal gehaast aan begin om zo snel mogelijk klaar te zijn. Als er dan iets tegen zit, wat overigens altijd het geval is, levert dat onvermijdelijk gemopper en ergernis op.
Gemak dient de mens. Waarom zou je zelf jam maken als er keuze genoeg is in de supermarkt? Of afwassen als er afwasmachines bestaan? Ja vroeger, toen had je een moestuin, je moest kleren maken, sokken breien, taarten bakken. Allemaal dingen die we nu hoogstens nog als hobby zouden oppakken.
En toch... Laatst heb ik zelf bitterballen gemaakt, omdat die van mijn moeder vroeger zo lekker waren. Wat een tijdrovend werk en wat een voldoening als ze inderdaad zo smaken als vroeger. Als me voorneem het op mijn gemak te doen, dan is het eigenlijk wel prima om zo bezig te zijn.
Natuurlijk hebben de geleerden ook hier een verklaring voor. In onze hersenen blijkt een gebiedje te zijn dat extra actief is als we bezig zijn met onze handen, en dat verbonden is met belonen en optimistisch zijn. Het werkt feilloos als je je niet haast en met aandacht lekker bezig bent. Zie je het even niet meer zitten? Neem een dosis eerlijk handwerk!
terug naar bovenkant pagina
16 mei 2010
Goede stuurlui
Wat weet ik eigenlijk zeker?
Stel je voor: een groep strafrechtadvocaten in een workshop over getuigenverhoor en betrouwbaarheid van herinneringen. Vlak voor de pauze klinkt er rumoer op de gang. Iemand loopt te schreeuwen. De deur vliegt open en er stormt een man binnen, type Jacobse en Van Es. "Wie is er zo onbeschoft om zijn auto dwars achter de mijne te parkeren!! Ik vermóórd ik 'm!! Ik ram die auto in elkaar!!" Er rollen wat vloeken en schuimbekkend rent hij weg.
We moeten de politie waarschuwen voor die gek! Hoe zag hij er precies uit? Had hij een muts of een petje op? Wat was de kleur van zijn jasje? Of was het een trui? Had hij sleutels in zijn hand of zijn mobieltje? We zijn met z'n tienen en toch weten we het al niet meer. Even later komt de man weer binnen. Hij blijkt een acteur te zijn die bij de workshop hoort. We kunnen zijn signalement direct checken.
Hoe zeker weet ik wat ik weet? Ik heb mijn agenda teruggevonden, op een plek waarvan ik zéker weet dat ik hem niet heb neergelegd. Onder een paar boeken die ik in mijn herinnering in geen jaar in mijn handen heb gehad. Maar hij lag daar wel. En iemand anders kan hem er niet hebben neergelegd.
Niets is zeker in dit leven. Ik heb hem verwelkomd als een oude vriend. Hij is minder onmisbaar dan ik dacht, maar ik ben heel blij dat ik hem weer heb!

terug naar bovenkant pagina
9 maart 2010
Goede stuurlui
Reconstructiewerkzaamheden
Crisis of niet, ik heb het de laatste maanden behoorlijk druk gehad. Daardoor schuif ik van alles dat niet echt dringend is (columns schrijven) op. En als het dan wat rustiger lijkt te worden heb ik het weer druk met al dat opgeschoven werk.
Heb ik eindelijk alles zo'n beetje op orde, raak ik mijn agenda kwijt! Jawel, zo'n ouderwetse papieren. Nee, geen backup dus. Terugkijkend zie ik de volgende fases. Eerst denk ik: hij ligt wel ergens, ik ben hem wel vaker even uit het oog verloren. Dan ga ik serieus zoeken. Waar heb ik hem het laatst in mijn handen gehad? In die zaal bij die opdrachtgever. Maar daar is hij ook niet meer. Het wordt paniek als ik twee, driemaal op dezelfde plekken ga zoeken.
Stress is disbalans tussen draaglast en draagkracht, zo las ik in de krant. Er zijn twee manieren om er iets aan te doen. Ten eerste ontspanning en meditatie, maar dat lukt me nu niet. Ten tweede op een ander manier naar de situatie kijken. Dus pak ik een notitieboekje en ga opschrijven wat ik me nog herinner. Grappig om te merken hoe zo'n verandering van focus werkt. Niet meer wanhopig zoeken maar verrast worden door wat ik allemaal nog kan reconstrueren.
Die agenda is nog steeds kwijt. Ik ben benieuwd of hij ooit nog te voorschijn komt. Mijn notitieboekje raakt steeds meer gevuld. Het wachten is op het eerste telefoontje van iemand die tevergeefs op mij zit te wachten…
terug naar bovenkant pagina
22 november 2009
Goede stuurlui
Het vrachtwagenprincipe
Crisismanagement of relatiemanagement?
In tijden van financiële crisis kijk je in je bedrijf welke overbodige kosten er zijn, je maakt de werkprocessen efficiënter (lean management), tijdelijke contracten verleng je niet en alles wat niet nodig is verkoop je. Relaties staan op het tweede plan. Het gaat om overleven en dan blijkt de focus vooral intern gericht.
Is dat slim? Op de korte termijn misschien wel, maar op de lange termijn natuurlijk niet!
Juist in tijden van crisis moet je je relaties koesteren. Zij zijn het die direct of indirect jouw opdrachten moeten genereren. Dus: houd contact. Blijf op de hoogte van ontwikkelingen in hun bedrijf en hun branche. Geef aandacht en denk mee, zodat ze als eerste aan jou denken als het weer beter gaat in de markt. Crisismanagement is relatiemanagement!
Of, zoals een goede relatie in de transportbranche zei: ik laat al m'n vrachtwagens voorlopig staan.
Ze brengen nu niks op, maar ik onderhoud ze goed. En als de markt aantrekt ben ik de eerste die rijdt!
terug naar bovenkant pagina
24 september 2009
Goede stuurlui
Zakelijk flirten?!
Ik ben van de generatie die bij flirten denkt aan bakvissen die giechelend door het leven gaan. Dansles en puistjes, dat soort dingen. Vandaag de dag heeft flirten kennelijk een andere betekenis gekregen. Googelen op zakelijk flirten levert heel wat hits op!
In het verlengde van mijn netwerkworkshops werd mij laatst gevraagd of ik ook workshops zakelijk flirten geef. Ik had de neiging om meteen 'nee hoor' te antwoorden, daar ben ik veel te nuchter voor. Als je zakelijk bent flirt je niet, en als je flirt ben je niet zakelijk.
Toch is het vaak de chemie tussen mensen die maakt of iets lukt of niet. We zijn nu eenmaal sociale wezens die elkaar op allerlei manieren beïnvloeden. Dat gebeurt vaak ongemerkt, of je wil of niet. Flirten heeft te maken met lichaamstaal, de eerste indruk die je maakt, een positieve uitstraling, de manier waarop je overkomt. Het is handig om te snappen hoe dat werkt, want dan kun je het gebruiken om je doel te bereiken.
Natuurlijk, bij flirten denken we het eerst aan mannen en vrouwen die elkaar aan het versieren zijn. Bij flirten gaat het erom de ander voor je te winnen op een vrolijke, speelse en luchtige manier. Als het lukt is het mooi meegenomen, en anders is er niets verloren.
Zakelijk flirten heeft dus niets te maken met avontuurtjes op de werkvloer en alles met leuke slimme manieren om meer voor elkaar te krijgen.
terug naar bovenkant pagina
24 augustus 2009
Goede stuurlui
Weer thuis
Onze zomervakantie is iedere keer weer een verrassing. We gooien de tent achterin de auto, hangen de fietsen achterop en zien wel waar we uitkomen.
Drie jaar geleden wilden we naar Tsjechië. Op de dag van vertrek was het zulk mooi weer dat we geen zin hadden om lang in de auto te zitten. Dus stopten we in de Betuwe. Hangmatje in de boomgaard, vervolgens naar Brabant, nooit meer de grens over geweest.
Tweer jaar geleden zouden we naar Noorwegen. Toen we wilden vertrekken was het daar slecht weer, net als in de rest van Europa. Behalve in Tsjechië, daar was het veertig graden. Dus reden we naar het oosten tot we in dat mooie weer terecht kwamen. Dat was in Kassel waar net de vijfjaarlijkse Documenta werd gehouden, een mooi cultureel spektakel. Vervolgens Dresden, Praag, Wenen. Ongepland werd het een bijzonder leuke Europese stedenreis.
We zijn ook wel eens níét vertrokken omdat het snikheet was. Gingen we hier naar het strand. 's Avonds een wijntje en diner op eigen terras, wie doet je wat. Iedereen denkt dat je weg bent dus niemand valt je lastig.
Dit jaar was er een nieuwe variant: kamperen in NL en af en toe even naar huis. Omdat we de donzen slaapzak niet bij ons hadden en het 's nachts behoorlijk koud was. Omdat we op weg van oost naar zuidwest toch langs huis kwamen. Op het laatste kampeerterrein liepen de schapen voor de deur. Nederland is ook mooi.
terug naar bovenkant pagina
31 maart 2009
21 mei 2009
Goede stuurlui
De kikker en de schorpioen
Op een mooie dag staat een kikker aan de oever van een rivier, klaar om naar de overkant te zwemmen. Net voor hij het water in wil springen hoort hij achter zich een stem. "Mag ik op je rug mee naar de overkant? Ik kan zelf niet zwemmen." Het is de schorpioen. "Helemaal niet, roept de kikker direct, "ik ken jouw soort, voor je het weet steek je me en ben ik dood!" De schorpioen antwoordt: "Hoe kun je dat nou denken. Ik wil dolgraag naar de overkant. Ik zou wel gek zijn om je te steken, want dan kun jij niet verder zwemmen en verdrink ik zelf ook."
Dat vindt de kikker wel logisch en hij geeft toe. De schorpioen klimt op de rug van de kikker, houdt zich goed vast en samen steken ze van wal. Halverwege de overtocht voelt de kikker een steek in zijn rug. "Wat doe je nou!" gilt hij, "je had beloofd niet te steken!" Wanhopig antwoordt de schorpioen: "Ik kan het ook niet helpen, ik wéét dat het niet slim is en toch kan ik het niet laten…." En langzaam zinken ze naar de bodem van de rivier.
Een verhaal waarin vele moralen te ontdekken zijn, voor elk wat wils.
terug naar bovenkant pagina
31 maart 2009
Goede stuurlui
Have a Happy Day!
Aan alles komt een keer een eind, waren de gevleugelde woorden die mijn tandarts sprak toen er weer eens een kroon uit mijn gebit viel. Een waarheid als een koe. Alles heeft een begin en een eind. Ook de economische voorspoed die we de hadden en die achteraf helemaal niet zo voorspoedig bleek te zijn. Luchtkastelen hebben we gebouwd en die spatten nu als zeepbellen uit elkaar. Het is net als met de seizoenen. Na de zomer volgt het verval, we moeten een koude winter door en dan kan er opnieuw iets opbloeien.
Aan de ene kant maak ik me er druk over, dat er van mij verwacht wordt dat ik mijn rekeningen sneller betaal terwijl mijn crediteuren steeds trager zijn met betalen. Dat mijn pensioenvoorziening deels verdampt is.
Ach en aan de andere kant, hoe erg is het nou helemaal. Het is mooi weer, ik kan nog steeds mijn rondjes rennen en ik zit nog niet om werk verlegen. Pluk de dag en 'Have a Happy Day". Dat is de tekst die onderaan de kentekenplaat van mijn buurman staat.
Nu ik daarop let kom ik meer teksten tegen. Gisteren nog: "Werken is heerlijk, laat genoeg over voor je collega's". En: "Beter krap zitten dan rood staan", ook een toepasselijke in deze tijd.
De mooiste vind ik nog steeds eentje op een glimmende oude zwarte Punto: "De misdaad is al georganiseerd, nu de politie nog". Waarom zou iemand dat nou op z'n kentekenplaat willen hebben...
terug naar bovenkant pagina
9 januari 2009
Goede stuurlui
Spreken is zilver...
Wie praat kan niet luisteren, en wie luistert houdt even zijn mond. Sinds ik af en toe mee doe aan een schrijfcafé, weet ik dat ik anders luister als ik geen commentaar mag leveren. Want dat is daar een van de spelregels. Steeds een korte schrijfopdracht en daarna leest iedereen haar stukje voor, zonder dat de anderen daarop reageren. Ik merk dat daardoor het oordelende stemmetje in mijn hoofd langzaamaan tot zwijgen komt. Waar las ik dat ook alweer, die drie vragen om jezelf te stellen als je iets wil gaan zeggen?
1. Is het nodig om dit nu te zeggen?
2. Is het waar wat ik wil gaan zeggen?
3. Is het aardig?
Voor mij werken deze drie vragen vooral goed in lastige of emotionele situaties. Dan ben ik geneigd om direct op van alles te reageren, vaak met de nodige verontwaardiging. Soms realiseer ik me achteraf dat zo'n reactie nou niet direct een constructieve bijdrage levert aan de situatie, maar meestal heb ik genoeg argumenten om mezelf en mijn reactie gelijk te geven.
Het aardige is dat dit vragentrio altijd werkt, niet alleen privé maar vooral ook in werksituaties. Het mooie is dat je er vaak meer mee bereikt dan wanneer je alleen je eigen argumenten voor het voetlicht brengt. Tijd en reden genoeg dus om de drie vragen weer eens op te poetsen en vooraan in de etalage te zetten.
Toch nog een goed voornemen voor het nieuwe jaar!
terug naar bovenkant pagina
4 november 2008
Goede stuurlui
Onderbewuste krachten
Je onderbewuste doet meer voor je dan je zou denken. Dat weet ik na een lezing van Ap Dijksterhuis, professor in de psychologie van het onderbewuste. Zo blijkt bijvoorbeeld dat je beter kunt rekenen als je eerst aan professoren denkt in plaats van aan automonteurs. Ik heb dat al uitgeprobeerd op de sportschool: stevig denken aan de sterkste man van Nederland, hoe lelijk ik die kerel ook vind. Bij de sportschool is trouwens nog iets anders dat blijkt te werken. Een oefening die ik twintig keer moet doen, gaat veel gemakkelijker als ik van twintig terugtel naar één dan andersom.
Allemaal tips en wetenswaardigheden om je doel te bereiken. Eerst focussen, dan je onderbewuste aan het werk zetten, aan de juiste dingen denken en gáán!
Hoog tijd dus om ook te proberen bij mijn hardloopactiviteiten. Zo’n sukkeldrafje is leuk maar er ontwaakte ineens ambitie. Mijn vijf kilometer loop ik steeds in iets meer dan 32 minuten. Dat moet toch sneller kunnen. Trainingsschema gedownload, braaf geoefend, datum geprikt op een zondag in de Flevopolders. En kijk: op 29.37 minuut kwam ik over de streep! Kreeg meteen een kaartje in mijn handen gedrukt dat ik de derde plaats had in de categorie dames 50+. Mijn thuisfront zei direct dat er dan vast maar vier dames in mijn categorie hadden meegelopen. Toen de volgende dag de tijden op de site stonden bleken het er drie te zijn... Maar toch, onder de 30 minuten vind ik al heel wat!

terug naar bovenkant pagina
17 september 2008
Goede stuurlui
Routeplanners van nature
Vandaag is zo’n zonnige warme dag die je in de waan brengt dat het volop zomer is. Die je laat vergeten dat het ’s ochtends al vochtig en herfstig ruikt. Dat de dagen korter en de schaduwen langer worden. Dat ik als ik naar buiten loop moet oppassen niet in een spinnenweb gevangen te raken.
Eenmaal buiten hoor ik hoog in de lucht een geluid dat onmiskenbaar het einde van de zomer inluidt: het fluitende gepiep van smienten. Kleine eendjes waarvan er vooral ’s winters veel in Nederland zijn. Hier in onze omgeving gebruiken ze de Reeuwijkse Plassen als tussenstop vanuit Scandinavië naar het groene hart van Holland. Wij wonen kennelijk in de 'aanvliegroute'. Als het eenmaal vogeltrektijd is vliegen ze in grote formaties over, tientallen soms honderden tegelijk in mooie V-formaties. Je hoort ze altijd piepen, ook 's nachts.

Hoe doen die beesten dat? Hoe weten ze wanneer ze moeten gaan vliegen? Hoe komt het dat ze de route kennen en precies die plek terug kunnen vinden waar ze ooit geboren zijn? Kennelijk weten ze zelfs in het donker de weg. Sommige trekvogels leggen enorme afstanden af, als ik het me goed herinner zelfs van het noordelijk naar het zuidelijk halfrond en weer terug. Wij mensen denken dat we zo slim zijn, maar deze vogels vinden de weg zonder TomTom. De natuur is fascinerend.
Deze smientjes helpen me in elk geval uit de droom: de vogeltrek is begonnen en de zomer is voorbij.
terug naar bovenkant pagina
9 juli 2008
Goede stuurlui
De derde levensfase
Er is een theorie die het leven in drie fasen verdeelt. De eerste fase, opgaan, is de fase van groeien, ontwikkelen en ontplooien. De tweede fase, blinken, is de fase van activiteit, productiviteit en creativiteit. De derde en laatste fase, verzinken (ik heb nog geen beter woord kunnen vinden), is de periode van interesse in nieuwe levensvragen en spiritualiteit.
Elke fase duurt achtentwintig jaar, vier maal zeven: lente, zomer, herfst, winter. In de lente wordt gezaaid, in de zomer zorg je dat alles groeit en bloeit, in de herfst kun je oogsten en in de winter geniet je van de oogst en bereid je je voor op de volgende periode.
Het is vreemd om me te realiseren dat ik nu richting derde levensfase ga. Vroeger waren mensen echt oud als ze tegen de zestig liepen. Ze kleedden zich oud en ze gedroegen zich oud, zoals op de foto hieronder goed te zien is. Het zijn mijn grootmoeder, mijn moeder en ik.

Natuurlijk herinner ik me mijn grootmoeder als een oude dame, maar toen ik laatst eens rekende blijkt ze hier pas 56 jaar te zijn, even oud als ik over een half jaar ben!
Aan de andere kant, als ik naar mijn nichtje van 21 jaar kijk zie ik ook wel dat ik allang geen jong aanstormend talent meer ben. En eigenlijk voelt dat ook wel goed. Je kunt ook niet eeuwig jong blijven aanstormen. Er komt een tijd dat de wijsheid (soms) de overhand kan krijgen.
terug naar bovenkant pagina
10 juni 2008
Goede stuurlui
Ik durf ik durf wat jij niet durft
“Dat jij dat durft!”
We zitten met z’n drieën op de rand van de zitkuil in het woonschip van mijn jongste zus. De vriendin is actrice en vertelt over haar nieuwe spannende programma. Over de try outs, waar ze ongeveer in haar eentje voor een zaal vol mensen staat en moet afwachten of haar boodschap overkomt. “Dat zou ik niet durven,” roept mijn zus, “ik moet er niet aan denken, dat is horror!”
“Nou,” zegt de vriendin, “dat valt best mee. Ik moet er niet aan denken om leiding te geven aan zo’n stel eigenwijze managers, en zeker niet in die ingewikkelde organisatie waar jij werkt, mij niet gezien.”
“Ach,” zegt mijn zus, “dat valt allemaal reuze mee als je het vergelijkt met wat zíj doet,” ze wijst naar mij, “die staat in haar eentje moeilijke cursussen te geven aan groepen van tien, vijftien man, en dan soms een paar dagen achter elkaar. Daar zou ik wakker van liggen!”
En ik? Ik geniet van mijn vak en moet er niet aan denken om acteur of manager te zijn.
Zo zie je maar: durven is risico nemen, je grenzen verkennen. En wat voor jou soms vanzelfsprekend is, dat vindt een ander van durf getuigen. Zo heeft ieder eigen grenzen, het is maar hoe je ernaar kijkt.
terug naar bovenkant pagina
17 april 2008
Goede stuurlui
Gluren in de natuur
Sinds eind maart kunnen we via www.beleefdelente.nl weer meekijken in zes vogelnesten. Webcams maken voyeurs van ons bij territoriale twisten, paringen, het leggen van eieren en wat dies meer zij.
De torenvalken hebben hun nestkast fanatiek moeten verdedigen tegen nestlustige kerkuilen. De steenuiltjes, die sprekend lijken op kleine furbies, hebben na veel knuffelpartijen nu twee eitjes liggen.
De ijsvogel is prachtig om naar te kijken, onwaarschijnlijk fel blauw en oranje is dat beest. Het is daar spannend, want ze maken verschillende nestgangen en kiezen uiteindelijk voor één nesthol. Duimen dat dat net die ene is waar de geprepareerde webcam in zit.
Bij de lepelaars en de grote sterns is nog niet veel te beleven. De gierzwaluw is hier zelfs nog niet eens gearriveerd.
Vorig jaar konden we ook meekijken in het nest van een zeearend. Die heeft de bijnaam ‘vliegende deur’ omdat hij een vleugelspanwijdte heeft van meer dan twee meter. Dit jaar staat de webcam er wel, alleen heeft het echtpaar zeearend een andere broedlocatie gekozen. Gelijk hebben ze, al die meegluurders.
Ik kijk graag en met plezier naar die vogels, ook al voel ik me af en toe een voyeur. Die beesten weten niet dat ze bekeken worden (denken wij). Stel nou voor dat er ergens voor ons ook een onzichtbare kijker is. Vroeger leerden we dat ons leven in Gods hand was en dat hij overal over ons waakte. Misschien toch een soort webcam avant la lettre?
terug naar bovenkant pagina
20 maart 2008
Goede stuurlui
Hoezo privacy?
Als studentje maakte ik de verplichte volkstelling van 1971 mee. Een ponskaart waarop de vakjes moest inkleuren. Er was veel protest en achteraf bleek het de laatste telling te zijn geweest in die vorm.
Begin tachtiger jaren maakten we ons in de sociaal-juridische hulpverlening druk om de koppeling van bestanden. Het eind was toch zoek als je gegevens van de belastingdienst zou koppelen aan die van het bevolkingsregister of uitkeringsinstanties? Waar bleef de vrijheid van het individu als je in een keurslijf van controle werd geperst?
Tegenwoordig zijn privacy-beschermers roependen in de woestijn. Mijn tandarts vroeg vorig jaar mijn sofi-nummer. Belachelijk vond ik dat. Tot een vriendin die bij een zorgverzekeraar werkte uitlegde dat dat wettelijk verplicht is (?) en hoeveel fraude dat voorkomt.
Ik houd er niet van als er zoveel gegevens over mij gekoppeld worden aan één zogenaamd burgerservicenummer dat zelfs op mijn rijbewijs blijkt te staan. De belastingdienst, die geweldige klantvriendelijke goed werkende organisatie, krijgt ook steeds meer informatie. Huurtoeslag, zorgtoeslag, straks de kindertoeslag. Griezelig vind ik het. Er zal maar iets fout gaan of je zal maar iets willen verbergen, niet eens kwaadwillend. Soms gebeuren er dingen in het leven die je liever vergeet.
Vorige week kreeg ik een rekening van mijn tandarts. Er stond een polisnummer op. Raar, want ik heb helemaal geen tandartsverzekering. Bleek het mijn sofi-nummer te zijn. Dat heeft hij niet van mij, hoe komt hij daar aan?
Iedereen weet alles van iedereen en bijna niemand maakt zich er druk meer om.
terug naar bovenkant pagina
12 februari 2007
Goede stuurlui
Schaatsen in de lente...

Wie van schaatsen op natuurijs houdt ziet de opwarming van de aarde met lede ogen aan. Hoe lang is het niet geleden dat we in de buitenlucht op het ijs stonden? De winters uit mijn jeugd lijken één voortdurende ijspret. Na sinterklaas ging je meteen met je nieuwe schaatsen het ijs op, zelfs gauw tussen de middag met een boterham in je hand. Later schaatsten we tochten: Nieuwkoop, de Vlist, Vinkeveen, Reeuwijkse Plassen. Eén keer zijn we op de Weissensee in Oostenrijk geweest, ook mooi maar ver weg.
Sinds december ligt er in de Flevopolders een ijsbaan in de buitenlucht van vijf kilometer. Het kost wat moeite om de zaak dicht te krijgen. Regen, wind en hoge temperaturen gooien roet in het eten. De hele maand januari konden we er niet terecht. De natuur laat zich niet dwingen.
Begin februari was het gelukkig weer zover: de baan is open! De schaatsliefhebbers komen er vanuit heel Nederland massaal op af. Wat is dat toch, die onbedwingbare ijskoorts? Iedereen heeft het naar zijn zin. Het is ook geweldig om over het ijs te vliegen en pas na een kwartier weer op dezelfde plek terug te komen. Op één plaats moet nog worden gekluund en staat een koek en zopie-tent. Net echt! En dat bij lente-achtige temperaturen van bijna 15 graden.
Ik hoop van harte dat deze baan het overleeft. Mijn milieubewustzijn, dat deze ijsbaan ook bijdraagt aan de opwarming van de aarde, legt het af tegen het schaatsplezier.
terug naar bovenkant pagina
31 januari 2008
Goede stuurlui
Een reuzendino!
Vorig jaar vonden wetenschappers in Patagonië, Argentinië, een enorm skelet dat afkomstig moet zijn van een reuzendinosaurus. Hij zou daar 88 miljoen jaar geleden hebben geleefd en was waarschijnlijk 32 meter lang. Ik probeer me dat voor te stellen. Mijn auto is een meter of vier lang, dus als ik er acht op een rij zet kom ik aardig in de buurt. Het beest had waarschijnlijk een nek van zeventien meter lang en een staart van vijftien meter. Er is een nekwervel gevonden met een hoogte van een meter. Afmetingen waarvan je duizelt. Stel je voor dat hij gaat kwispelen met zo'n staart!
Hoeveel van die beesten zouden daar rondgelopen hebben? Gelukkig aten ze planten, anders was je daar als menselijk wezen je leven vast ook niet zeker geweest. Hier in Gouda waar ik woon, zouden ze het zeker niet hebben overleefd. Onze veenbodem is zo drassig dat ze daar meteen in verzopen zouden zijn. Dat had natuurlijk wel mooie veenlijken opgeleverd.
En dan dat tijdsbestek, 88 miljoen jaren geleden. Zo lang en waarschijnlijk veel langer suist onze wereldbol al door het heelal. Hoeveel ijstijden en opwarmingen van de aarde zouden er al zijn geweest? Alleen hebben we nu in de gaten zelf mede de oorzaak van die opwarming te zijn.
Hoe zou het er hier uitzien over 88 miljoen jaar? Wij vergapen ons nu aan een reuzendino, wie weet waarover de archeologen zich over 88 miljoen jaren verbazen.
terug naar bovenkant pagina
10 december 2007
Goede stuurlui
Time Management en vissen
"Terwijl men uitstelt te leven, raast het leven voorbij", aldus de oude wijsgeer Seneca.
Tijd is leven. We hebben een tijd van leven. Tussen het begin en het einde moet alles gebeuren. Iedereen weet dat het leven eindig is en in die eindige tijd willen we vaak zoveel: onszelf manifesteren, zaken op orde krijgen, succes boeken, plezier hebben en geïnspireerd raken. Daarmee hebben we het zo druk dat de tijd voorbij vliegt voor we het in de gaten hebben. Ik word daar zelf altijd extra met mijn neus op gedrukt als de jaarwisseling (alweer!) nadert.
Trainingen Time Management zouden soulaas moeten bieden. Maar laat tijd zich wel managen? En is de manier waarop mijn chef wil dat ik mijn tijd manage ook wel de manier die mij aanspreekt? Werk ik om te leven of leef ik om te werken? Het lijkt alsof we veel kunnen kiezen en toch laten we ons iedere keer weer in de luren leggen door de waan van de dag. Soms lijkt het een mission impossible.
"Tijd is slechts een stroom waarin ik ga vissen", aldus de filosoof Henry D. Thoreau. De tijd is een eeuwige stroom en het is aan mij wat ik er uit haal en er mee doe. Als ik er zo naar kijk lijkt het wat makkelijker te worden. Morgen weer een dag en misschien ga ik dan eens op een andere manier vissen. Wie weet wat het oplevert.
terug naar bovenkant pagina
15 september 2007
Goede stuurlui
Mijn boek in de bieb!

Mijn boek over netwerken trekt steeds verder de wijde wereld in. Het begint nu ook links en rechts in openbare bibliotheken te verschijnen. Gaaf om je eigen titel in de catalogus aan te treffen!
De bibliotheekrecensent heeft er een prachtige omschrijving van gemaakt:
"Wie meer wil weten over de kunst en kunde van netwerken (bedoeld als werkwoord), kan in deze uitgave uitstekend terecht. De auteur, juriste en trainer/adviseur op het brede terrein van communicatieve vaardigheden, heeft in dit boek haar kennis, inzichten en ervaringen gebundeld en op uiterst praktische wijze een vrij abstract begrip als netwerken concreet, inzichtelijk en hanteerbaar gemaakt. Via deel I, een stappenplan netwerken, en deel II, het Netwerk ABC, legt zij langs de lijn van het alfabet alle aspecten van netwerken bloot, aangevuld met praktische tips. Daarbij legt zij het accent op de kracht van het persoonlijk contact. Het boek is helder geschreven en toegankelijk voor iedereen die met netwerken te maken heeft, er meer over wil weten of het zelf succesvol wil toepassen. Met register."
Staat het nog niet in jouw bieb? Doe dan een aanschafsuggestie. Met zo'n recensie lukt dat zeker!
Het gaat dus goed met mijn boek. Ook in de workshops en lezingen die ik geef wordt het goed ontvangen. Nu nog op tv...
terug naar bovenkant pagina
11 juli 2007
Goede stuurlui
I'm an eagle!
Mijn leven begon pas echt toen ik had leren lezen. Ik las alles wat er te lezen viel. Pinkeltje, Karl May, Joop ter Heul, Marguerite Yourcenar, de I Tjing. Fascinerend wat drukinkt op papier teweeg kan brengen. Avonturen, beelden, nieuwe ideeën, oplossingen voor problemen, noem maar op. Sluit mij op in een bibliotheek en je hebt geen kind aan me.
Toen ik weer eens niet kon kiezen welk boek ik mee zou nemen ben ik vooraan de eerste plank met de letter A begonnen. Isaac Asimov herinner ik me nog van die actie. Willekeurig een boek uit de kast trekken levert ook wel eens wat op. Bijvoorbeeld The Loop, een verhaal waarin een mottige papegaai bij de hoofdpersoon komt aanvliegen. Het beest schudt af en toe het schamele restant van z’n verenkleed, gaat rechtop zitten en roept fier: "I'm an eagle!"
Het is maar wat je denkt dat je bent of wat je zou willen zijn. Toch heeft het wel wat, zo'n beest met zo'n statement. Die hoef je niet meer te leren hoe hij zich moet profileren. Fake it till you make it. De goedmoedige hoofdpersoon van het verhaal raakt in elk geval zo nieuwsgierig door die kreet dat hij op zoek gaat naar de vorige eigenaren van het beest. Dat levert een hilarisch en aandoenlijk verhaal op.
Als ik eens de neiging heb om mezelf te bescheiden voor te stellen, roep ik in gedachten: "I'm an eagle!" En geloof me, het helpt.
terug naar bovenkant pagina
24 juni 2007
Goede stuurlui
De Creatieve Vraag
"Eigenlijk willen we meer jonge mensen in het bestuur. Maar ja, die jongeren van tegenwoordig willen dat niet. Die kiezen heel bewust voor de dingen die ze zelf belangrijk hebben en voor al het andere hebben ze geen tijd!" Deze discussie hoor ik de laatste tijd vaker, misschien ook wel omdat ik zelf niet meer de jongste ben. Het lijkt een onoplosbare tegenstelling.
Onderhandelaars hebben daar een slimme techniek voor, de creatieve vraag. Zo'n vraag bestaat uit twee delen. Hij begint met: "Hoe kunnen we...". Daarin benoem je eerst het belang van de ander. In dit voorbeeld: "Hoe kunnen we niet te veel van jullie tijd in beslag nemen...". Het tweede deel van de vraag begint met: "...terwijl we toch...". Daarin benoem je je eigen belang. Het voorbeeld: "...terwijl we toch het bestuurslidmaatschap aantrekkelijk maken voor jonge mensen zoals jullie?".
Het bijzondere aan deze techniek is dat de ander uit de weerstand komt en mee gaat denken. Bovendien komen er vaak veel slimmere oplossingen dan je zelf had kunnen bedenken. Deze manier van vragen verbindt belangen en verkleint tegenstellingen. Het is overigens wel een vraag waar je vaak even over moet nadenken voor je hem goed geformuleerd hebt. Oefening baart kunst. Hoe vaker je het doet, hoe gemakkelijker het gaat.
Hoe kunnen we, als we geen video-opnamen maken van rollenspelen, toch het belang van non-verbale communicatie laten zien?
Hoe kunnen we veel doen in de vakantie, terwijl we toch niet al te veel geld uitgeven?
Enzovoorts.
terug naar bovenkant pagina
28 april 2007
Goede stuurlui
Nachtwerk
Laatst reed ik om half drie ‘s nachts van Gouda naar Schiphol. De eerste tien minuten kom ik geen levende ziel tegen. Op het spoor langs de N11 zie ik lichten. Twee graafmachines met hun grijparm over zich heen gebogen lijken in de nacht op enorme voorwereldlijke schorpioenen die langzaam vooruit kruipen. Op de grote weg, waar het verkeer overdag vijf rijen dik langs raast (of stilstaat), heb ik het rijk praktisch alleen. Rare wereld is het toch, waar we zoveel asfalt neerleggen voor een paar uur drukte op een dag.
Op Schiphol krioelt het aan de vooravond van de meivakantie van de vakantiegangers. Vroeger waren er ook volksverhuizingen, alleen waren ze daar jaren mee bezig. Nu verplaatsen de volksstammen zich in een oogwenk naar allerlei bestemmingen in de hele wereld. Schiphol prikkelt mijn fantasie, zoveel plekken waar ik naar toe zou kunnen!
Voor nu zwaai ik mijn vriendin uit die voor een jaar in het buitenland gaat werken. Daarna rijd ik door naar een vroege afspraak op Utrecht CS. Ik heb nog een uurtje over, loop een hotel binnen en zoek een rustige plek om achter mijn laptop te werken. Niemand die vraagt wie ik ben, niemand die vraagt wat ik wil. 't Komt mij goed uit maar zo kan iedereen wel binnenlopen.
Even over achten zie ik in de stationsrestauratie weer drommen mensen langstrekken op weg naar hun dagelijkse bezigheden. De dag begint en ik heb het gevoel dat ik al een wereldreis achter de rug heb.
terug naar bovenkant pagina
30 maart 2007
Goede stuurlui
Druk-druk? Leuk druk!
Het is het geijkte antwoord op de geijkte vraag. Hoe gaat het? Druk! Daar wordt vaak gepast zorgelijk of gestresst bij gekeken.
Sinds mijn boek over netwerken is verschenen heb ik het ook extra druk. Het gewone werk, dat wat stil was komen te liggen doordat ik druk was met schrijven, komt nu weer volop op gang. Wat erbij is gekomen zijn de lezingen en workshops die ik geef over netwerken en over mijn boek. Bijzonder leuk om te doen! Het betekent wel dat ik nu 's avonds ook vaker op pad ben.
Wanneer wordt druk tè druk? Moeilijk vast te stellen wanneer je doet wat je leuk vindt. Dat is toch de kern van werken en leven: als je mag doen wat je graag doet, dan werk en leef je met plezier. Daarom is het belangrijk om goed af te stemmen op die drijfveren in je leven die je energie geven, dan kun je de hele wereld aan.
Zou dat de reden zijn waarom ik de laatste tijd steeds meer aanvragen krijg voor opdrachten met Management Drives? Die brengen de drijfveren namelijk haarfijn in beeld. Een slim kompas op ieders levenszee!
terug naar bovenkant pagina
4 januari 2007
Goede stuurlui
Mijn boeken gaan op reis!

Wel eens van zwerfboeken gehoord? Zwerfboeken kun je ergens op een willekeurige plek aantreffen. Ze zijn om te lezen en daarna weer ergens achter te laten, zodat iemand anders ze weer kan aantreffen en lezen en zo voort. Ik kende een vergelijkbaar systeem al van vakantieoorden. Als ik daar een aardig boek vond nam ik het mee in ruil voor een eigen boek.
Zo kreeg ik het idee om vier exemplaren van mijn Netwerkboek op reis te sturen. Elk van de vier boeken kreeg een extra kaftje met daarop de tekst:
DIT IS EEN DOORGEEFBOEK!
Kijk het in en lees het door,
laat het achter op een geschikte plek,
zodat anderen het ook kunnen lezen.
Meningen, tips en adviezen: info@nansmits.nl
In december heb ik deze doorgeefboeken aan vier verschillende treinreizigers meegegeven. Nummer één is met een moderne jonge vrouw richting Den Bosch vertrokken. Nummer twee gaf ik aan een gedistingeerde heer die naar Arnhem reisde. Nummer drie mocht met een jong aanstormend talent mee naar Den Haag en nummer vier tenslotte ging met een rustige dame naar Leeuwarden.
Natuurlijk ben ik reuze benieuwd naar hun avonturen! Wat zullen de lezers ervan vinden? Waar en bij wie komen ze terecht? Zal ik ooit nog iets vernemen?
Die laatste vraag kan ik al bevestigend beantwoorden. Uit Arnhem kwam het bericht dat het een lezenswaardig boek is en dat het is doorgegeven aan een praktiserend psychologe aldaar.
Boeken zijn als kinderen. Je laat ze los en ze trekken de wijde wereld in.
terug naar bovenkant pagina
14 november 2006
Goede stuurlui
Reacties van lezers

* Wat een fantastisch idee om een boek over netwerken te schrijven. En dan ook nog de minister er een voorwoord in te laten zetten getuigt van goed netwerken!
* Erg goed leesbaar geschreven, vind ik. En ook de opzet, een a,b,c met steeds vier onderwerpen, vind ik erg aansprekend.
* Ook ik behoor tot die personen die wat gehad hebben aan jouw praktische tips of bevestigingen dat ik op de goede manier bezig ben.
* Het is lekker geschreven en zit nu in mijn tas. Heerlijk boekje om tijdens treinreizen te lezen. Leuk en praktisch. Dankjewel voor dit boek.
* Heb net je boek gelezen en waardevolle tips opgenomen. Wat goed dat je dit toch zo in boekvorm kon uitbrengen. Ik denk zeker dat netwerkers hier veel aan hebben!
* Een boek geschreven, fantastisch. En dan jij met Sybilla Dekker in je netwerk. Dat bewijst dat je theorie praktijkproof is. Mooi!
* Ziet er goed uit, komt prettig over, helder geschreven.
* Heb het met veel plezier gelezen. De vaart zit er goed in. Ook de opzet vond ik goed gekozen. Het onderwerp is luchtig uitgeklopt. Als veren dwarrelen de relevante aspecten vervolgens weer bij elkaar in het abécédaire, waar het goed pluizen is. Niks zwaarwichtigs, op een vriendelijke manier adequaat en waar nodig heerst er ernst en gezag.
terug naar bovenkant pagina
7 september 2006
Goede stuurlui
Netwerken bij de Minister
Dat ik mijn eigen boek over netwerken nog eens aan de Minister zou mogen aanbieden had ik niet kunnen bedenken toen ik er ooit aan begon. Mijn boek “Netwerken, de kracht van persoonlijk contact” is klaar. Mevrouw Sybilla Dekker, die voorzitter was van de Stichting Vrouwennetwerk Nederland, heeft het voorwoord geschreven. Ondanks haar drukke werkzaamheden heeft ze tijd gevonden om mijn boek zelf in ontvangst te nemen. Over persoonlijk contact gesproken...

Netwerken is een van mijn favoriete bezigheden. En, zoals dat gaat, hoe meer je het doet, hoe beter en makkelijker het gaat. Al met al heb ik in de loop der jaren aardig wat tips en adviezen verzameld. Ook van anderen die mij om advies vragen hoor ik steeds weer dat die tips en adviezen waardevol zijn en praktisch toepasbaar.
Over netwerken bestaan heel wat misverstanden. Een van de meest hardnekkige is dat je het moet doen om er beter van te worden. Vaak is dat wel het uiteindelijke resultaat, maar het mag nooit een doel op zichzelf worden. Zoals mevrouw Dekker het treffend verwoordde: netwerken doe je belangeloos.
Ik voel me bijzonder vereerd met het voorwoord dat zij geheel belangeloos voor mijn boek heeft geschreven.
"Netwerken, de kracht van persoonlijk contact"
Nan Smits
Uitgeverij Gopher, Utrecht
ISBN: 90-5179-360-X
Prijs: 18,50
terug naar bovenkant pagina
30 juni 2006
Goede stuurlui
Klant is koning
Mijn afklikbare trekhaak zit muurvast aan mijn auto. Dus op weg naar de garage met allerlei gedachten in mijn hoofd. Ze zullen het wel een dom probleem vinden. Ik doe vast iets verkeerd. Maar het klopt volgens de gebruiksaanwijzing. Misschien komt hij daar meteen los. Waarom ben ik ook zo'n tut dat ik geen vaste trekhaak wil (omdat ik mijn auto te mooi vind voor zo'n puist achterop).
Het eerste dat de garagemedewerker zegt is: o, dat gebeurt wel vaker, dan zit er stof of zand in. Hij loopt mee om te kijken hoe ik het doe. Ja, u doet het helemaal goed. We maken het in orde. Zo simpel en geruststellend dat ik er helemaal opgelucht van ben.
Zo gaat het altijd bij mijn garage. Ze zijn altijd vriendelijk, ook als het druk is. Ik krijg nooit het gevoel dat ik te veel vraag en ze staan altijd klaar, zelfs om tussendoor snel even een lampje te verwisselen.
Bij de ANWB maakte ik iets anders mee. Vorig jaar had ik eenmalig een reis- en kredietbrief gekocht. Dacht ik, tot ik begin dit jaar automatisch een nieuwe toegestuurd kreeg. Brief geschreven, kredietbrief teruggestuurd en vervolgens radiostilte. Deze week informeerde ik maar eens. Wat bleek: in februari had ik het bedrag alweer teruggekregen op mijn rekening… Dat was me toen helemaal ontgaan, omdat er geen enkele specificatie bij stond. Geen idee waar dat voor was, toen.
Klantvriendelijk moet dus wel worden opgemerkt door de klant, anders werkt het niet!
terug naar bovenkant pagina
30 mei 2006
Goede stuurlui
Feed back en diversiteit
Of ik een workshop van anderhalf uur kan verzorgen over feed back en diversiteit. De vraag komt van een onderwijsorganisatie met veel niet-autochtone leerlingen. Hoe geef je die op een goede passende manier feed back?
Tijdens het eerste gesprek over de workshop bekruipt mij het gevoel: dat kan helemaal niet in anderhalf uur! Dat is zo complex dat we daar met een beetje fantasie een meerdaagse training van kunnen maken.
Toch zeg ik 'ja' en ik heb er tot nu toe geen spijt van. Ik merk dat ik het een sport vind om te ontdekken wat de kern van de vraag is. Waar gaat het nou precies om bij feed back en diversiteit? Hoe kan ik dat vertalen naar praktische tips?
De kern is natuurlijk dat iedereen een eigen set van waarden en normen heeft, of je nou autochtoon of allochtoon bent. Die normen en waarden moeten we eerst weten, zodat we rekening met elkaar kunnen houden en afspraken kunnen maken over gewenst gedrag. In het onderwijs komt daar natuurlijk gewenst aan te leren gedrag bij.
Feed back geven en diversiteit wordt zo een drietrapsraket. Eerst neem je over en weer kennis van elkaars normen. Dan maak je afspraken over gedrag. Pas daarna kun je feed back geven, want dan weet iedereen wat er van hem of haar verwacht wordt.
In de workshop zullen we het daarom eerst over deze drietrapsraket hebben voordat we gaan oefenen met een feed back model.
terug naar bovenkant pagina
5 april 2006
Goede stuurlui
De Man en zijn Jeep
Er was eens een Man die met zijn Jeep op vakantie ging naar Schotland. Na een aantal dagen door de Schotse Hooglanden te hebben gereden kwam hij een schaapsherder tegen met zijn kudde. Ze raakten aan de praat over het hoeden van schapen, over het leven in de natuur en meer van dergelijke belangrijke dingen.
Na een poosje vroeg de Man aan de herder: "Als ik nu eens raad hoeveel schapen jij hebt, mag ik er dan een hebben?" "Dat is goed," antwoordde de herder. De Man klom in zijn Jeep, schakelde zijn laptop in, maakte verbinding met een satelliet, luchtfoto, rastertje erover, tellen... "Het zijn 673 schapen," was zijn conclusie.
De herder was gepast onder de indruk. "Precies goed," zei hij, "zoek maar een schaap uit." De Man pakte een beest en zette het achterin zijn Jeep.
Daarop vroeg de schaapsherder: "Mag ik nou ook eens raden wat jij voor beroep hebt?" "Natuurlijk," zei de Man.
"Ik denk dat je organisatieadviseur bent, of anders interim-manager." "Dat klopt," zei de Man verbaasd, "ik ben dat allebei, maar hoe weet je dat?"
"Wel," zei de herder, "dat is niet zo moeilijk. In de eerste plaats kom je ongevraagd langs. In de tweede plaats vertel je me iets dat ik al lang weet. En tenslotte heb je geen verstand van zaken want je hebt net mijn hond achterin je auto gezet."
terug naar bovenkant pagina
8 februari 2006
Goede stuurlui
De omloopsnelheid van de mens
Sinds een half jaar hoor ik bij het groeiend leger van (hard-)lopers. Ik kan nu een uur lopen zonder te stoppen.
De vergelijkingen met vaardigheidstrainingen liggen voor de hand. Je doet het niet zomaar, je moet het langzaam opbouwen door veel te trainen. Je mentale instelling blijkt heel belangrijk. Als ik denk: over een kwartiertje stop ik even, dan moet ik na dat kwartier ook echt stoppen. Maar als ik denk: ik kan dit rondje en ik ga het gewoon doen, dan kun je achter elkaar doorlopen. Concentreer je alleen op het lopen en laat niet allerlei andere relatief onbelangrijke gedachten door je hoofd gaan. En dan komt het moment waarop het geen corvee meer is maar je het echt leuk gaat vinden!
Daar loop ik dan, drie passen per seconde, 180 passen per minuut, ruim 10.000 passen voor ongeveer tien kilometer. Intussen draait de wereld onder mijn voeten door. Nu kan ik nog aan vrienden en kennissen laten zien hoe ik hardloop, maar over een aantal jaren weet niemand meer wie die Smits was.
De omloopsnelheid van de mens bedraagt ongeveer honderd jaar, veel minder dan de omloopsnelheid van bergketens of Eiffeltorens. Aan mijn grootvader kan ik niets meer vragen en de generatie die over honderd jaar de dienst zal uitmaken is er nog niet. Waar maak ik me druk om?
Misschien maakt juist die beperkte omloopsnelheid dat dit leven zo de moeite waard is om geleefd te worden. Het kan maar één keer!

terug naar bovenkant pagina
14 december 2005
Goede stuurlui
De vergeten competentie
Steeds meer organisaties raken vertrouwd met het werken met competenties. Als je het goed aanpakt is competentiemanagement een mooi instrument. Aan de hand van een definitie stel je gedragsindicatoren op waaraan je de competentie kunt herkennen in het dagelijkse werk. Een mooie aanvulling daarop zijn ontwikkeltips. Daarmee kan een medewerker zichzelf ontwikkelen en zich laten coachen.
Er zijn heel wat competenties in omloop. De meeste organisaties kennen er ongeveer veertig, soms wat minder en soms wat meer. Als we er zo serieus mee bezig zijn realiseer ik me dat de belangrijkste competentie nooit wordt benoemd: humor!
Humor heeft te maken met plezier, met fantasie en een scherpe geest, met relativeringsvermogen, met respect en aandacht voor anderen. Humor wordt echt de moeite waard als je het deelt met anderen. Een van mijn vroegere directeuren heeft eens gezegd: we moeten in elk geval kunnen lachen, als ik geen lol meer kan hebben knoop ik mezelf op (of woorden van gelijke strekking).
Een van mijn levensmotto's is: je moet er zelf voor zorgen dat je plezier hebt in het leven, want je moet er niet op rekenen dat een ander dat voor je doet.
Daarom wil ik de humor-competentie graag in ere houden in mijn werk.
terug naar bovenkant pagina
27 september 2005
Goede stuurlui
Conservatieve geesten
Mensen zijn conservatiever dan ze zelf denken. Dat blijkt steeds weer in de praktijk. Wij worden bestookt met allerlei indrukken van buitenaf in beelden, geluiden en teksten. De hoeveelheid nieuwe informatie lijkt alleen maar toe te nemen. Vaak moeten we ook meteen reageren. Daarom is het handig dat we razendsnel een eerste indruk krijgen van wat binnenkomt. Vervolgens verbinden we daar een snelle eerste conclusie aan. Fascinerend hoe ons brein werkt.
Toch zijn onze hersenen in een bepaald opzicht gemakzuchtig. Een nieuwe situatie wordt altijd eerst gecheckt en vergeleken met vorige gebeurtenissen. En als er een eerdere situatie gevonden wordt, dan probeert het brein om de nieuwe indruk in te passen in het oude verhaal. Een voorbeeld uit mijn vak: als een groep een slechte ervaring heeft met een telefoontraining, dan zijn per definitie alle telefoontrainingen waardeloos. Het is het 'zie-je-wel-effect'. We lichten alleen de negatieve zaken uit en zien de positieve aspecten over het hoofd.
Onze geest is dus uit zijn aard conservatief. Dat verklaart ook meteen waarom een goede eerste indruk zo belangrijk is. Kom je de eerste keer niet goed over, dan kost het veel moeite om dat recht te zetten. Je moet negen goede indrukken maken om een eerste verkeerde indruk weg te werken, wordt wel eens gezegd.
Daarom is een goede eerste indruk zo belangrijk, want dan kan het bijna niet meer fout gaan.
terug naar bovenkant pagina
15 augustus 2005
Goede stuurlui
Alles in de hand? Tip tegen RSI
De vakantie is voorbij, iedereen gaat weer aan het werk en velen hebben zich voorgenomen om de ontspanning en onthaasting zo lang mogelijk vast te houden. Maar voor we het weten zitten we weer vast in onze agenda's en rammelen in een razend tempo op onze toetsenborden.
Tja, die goede voornemens… Je kunt je natuurlijk verdiepen in het psychologische mechanisme van voornemens en werkelijkheid. Zoeken naar de reden waarom de realiteit zo vaak zo anders is dan je dacht.
Je kunt ook af en toe even een mini-pauze nemen. Een die mij goed bevalt is een korte 'work out' voor je handen (ook goed tegen rsi). Gaat als volgt:
Begin met je vingers te laten wiebelen, zo uitgebreid mogelijk. Daarna maak je afwisselend vuisten en strek je je vingers zo wijd mogelijk uit.
Steek dan je armen naar voren en laat je handen vanaf de polsen naar beneden bengelen. Doe vervolgens je handen omhoog, alsof je iets weg moet duwen. Wissel het bengelen en duwen een paar keer af. Tenslotte houd je je handen tegen elkaar voor je borst, alsof je bidt (voor wie nog weet wat dat is). Wrijf je handen stevig over elkaar, zodat ze lekker warm worden. Haal ze heel voorzichtig een stukje van elkaar, zodat je de energie tussen je handen nog voelt. Probeer hoever je ze uit elkaar kunt halen terwijl je toch de energie nog voelt. Doe ze weer tegen elkaar en geef jezelf een hand. Klaar!
terug naar bovenkant pagina
9 juni 2005
Goede stuurlui
Nachtvlinder bij dag

Wij mensen kunnen steeds mooiere en slimmere dingen maken, maar de natuur is nog steeds niet te evenaren. Dat bedachten wij toen we laatst op een ochtend deze prachtige grote nachtvlinder vonden. Hij was nog net niet dood maar het scheelde niet veel. Een juweel van een beest met die grote schijnogen op zijn vleugels, de twee antennes die als kleine veertjes aan zijn kop zitten en een rond donzig lijfje dat ooit rups was.
De eigenaar van het terrein vertelde dat, toen hij kind was, ooit zo´n vlinder in het donker tegen zijn gezicht was gevlogen. Dan weet je niets van een mooie vlinder en schrik je je alleen maar te pletter van zoveel gefladder tegen je hoofd.
Nachtvlinders horen zich overdag niet te laten zien. Ze zullen zich dan wel ergens verstoppen, tot het weer donker wordt. Ze zijn ook heel anders gebouwd en anders van kleur dan dagvlinders. Elke vlinder zijn eigen specialiteit. Doe vooral waar je goed in bent en laat de rest aan anderen over.
Het vreemde is wel dat nachtvlinders in het donker onweerstaanbaar worden aangetrokken door elektrisch licht. Zou dat bij deze vlinder ook zijn gebeurd? Of was hij gewoon aan het eind van zijn leven? Deze vlinder was op het laatst fotomodel, want er kwamen steeds meer mensen om dit prachtige exemplaar vast te leggen.
terug naar bovenkant pagina
25 mei 2005
Goede stuurlui
Zoals de waard is...
Tijdens een workshop netwerken voor vrouwelijke ondernemers verzucht een van de dames dat het met sommige mensen ook zo lastig is om zaken te doen. "Dan liggen we elkaar gewoon niet, het klikt niet, daar kun je niets aan doen!"
In mijn vak als communicatietrainer merk ik dat ook. Natuurlijk zijn er allerlei basistechnieken waar je een heel eind mee komt. Goed luisteren, de juiste vragen stellen, begrip tonen, belangstelling hebben voor de ander. Zelfs als je die basistechnieken beheerst, ontdek je toch dat de communicatie met de ene gesprekspartner veel gemakkelijker gaat dan bij een andere. Zoals de waard is vertrouwt hij zijn gasten. Als iemand niet op jouw golflengte zit ligt de irritatie op de loer.
Inmiddels hebben allerlei deskundigen zich beziggehouden met de vraag hoe dat komt en hoe je daar invloed op kunt uitoefenen. Dat heeft een aantal methodieken opgeleverd. Eén daarvan is LIFO®, dat staat voor Life Orientations. LIFO gaat uit van vier manieren (oriëntaties) waarop iemand in het leven staat. Elke manier heeft zijn eigen kenmerken en eigen wijze van communiceren. Als je je eigen stijl weet en de stijl van je gesprekspartner kent of kunt inschatten, kan dat enorm helpen om het vertrouwen van de ander te winnen. Daardoor kun je je dienstverlening aanmerkelijk verbeteren.
LIFO is een relatief eenvoudige methode die ik graag gebruik bij trainingen in de zakelijke en commerciële dienstverlening. En altijd zeggen de deelnemers: had ik dat maar eerder geweten...
terug naar bovenkant pagina
1 maart 2005
Goede stuurlui
Op de rand van de vulkaan

In onze vakantie bezochten wij een uitgestrekt vulkanisch gebied. Je mag er alleen per touringcar in. Het is een bizar landschap met vlaktes gestolde lava en grillige kraters. Door de luidsprekers klinkt in drie talen het ooggetuigenverslag van de zes jaren durende erupties, omlijst met dramatische muziek. Het lijkt of dit landschap zijn adem inhoudt en zo weer tot uitbarsting kan komen.
Jaren geleden was ik op familiebezoek in Costa Rica, waar nog werkende vuurspuwende vulkanen zijn. We raakten aan de praat met vrienden van de familie en vroegen hen: is het niet gevaarlijk om hier te wonen? Wij moeten er niet aan denken!
Ach, zeiden ze, we staan er niet zo bij stil. En onze wetenschappers houden het goed in de gaten dus er kan weinig mis gaan. Maar weet je wat wij niet snappen? Hoe jullie daar onder water durven te wonen, achter die dijken, dat is pas gevaarlijk!
Het is ook maar net wat je gewend bent. Je staat niet meer stil bij wat je kent. Dat is het voordeel van je eigen referentiekader. Het is daarmee ook meteen het nadeel, want voor je het weet roest je vast in oude patronen. Daarom is het de moeite waard om je eigen omgeving af en toe eens nieuwsgierig met andere ogen te bekijken. Waar sta ik nu? Dreigen ergens uitbarstingen of overstromingen? En vooral: wat gaat goed, wat kan beter en waarover ben ik tevreden?
terug naar bovenkant pagina
30 januari 2005
Goede stuurlui
Kiezen en besluiten
Wij moeten tegenwoordig op één dag meer keuzes maken dan een holbewoner in zijn hele leven deed, zo las ik laatst. Voor een holbewoner was het leven betrekkelijk eenvoudig. Elke nieuwe dag was praktisch hetzelfde als de vorige dag. Het enige belangrijke was om in leven te blijven en de wisselingen van de seizoenen te volgen.
Nee, dan hebben wij tegenwoordig veel meer te kiezen. Wat zullen we aantrekken vandaag, hoe ontplooien we onszelf, welke carrière zullen we maken, waar gaan we wonen. Sommige keuzes en beslissingen nemen we na veel wikken en wegen. We denken na over onze verantwoordelijkheden en analyseren elke stap. Onze wereld hangt van rationaliteit en redelijkheid aan elkaar. Andere keuzes maken we min of meer intuïtief, op ons gevoel en zonder er veel bij na te denken.
Kiezen en besluiten is een boeiend proces. In het boek "De Alchemist" van Paolo Coelho wordt de hoofdpersoon, die op zoek is naar een schat, bestolen van al zijn reisgeld. Natuurlijk is hij erg bedroefd. Maar dan voelt hij ineens dat hij tegen de wereld aan kan kijken als het arme slachtoffer van een dief, of als een avonturier op zoek naar een schat. En hij besluit dat hij een avonturier is op zoek naar een schat.
Het is maar hoe je er naar kijkt.
terug naar bovenkant pagina
11 januari 2005
Goede stuurlui
...niet alles is wat het lijkt...
Wij mensen leven meestal in de veronderstelling dat we alles in de hand hebben. We plannen en organiseren dat het een lieve lust is. We maken goede voornemens voor het nieuwe jaar. We laten niets aan het toeval over en maken onszelf wijs dat we alles in de hand hebben. Totdat het toeval of noodlot zich laat gelden en al onze mooie plannen en ideeën in rook opgaan. Niets is wat het lijkt.
De aanleiding voor deze overpeinzingen? Een tragisch noodlot dat in onze directe omgeving heeft toegeslagen. Iemand heeft jarenlang met vrouw en zonen hard gewerkt aan zijn eigen zaak en is bezig om zijn droom te verwezenlijken: een eigen huis in zonnig Spanje. Dat huis is bijna klaar, hun eigen huis in Nederland is verkocht en over anderhalve maand emigreren ze. Eén dag na zijn laatste werkdag krijgt hij een zware hartaanval. Hij ligt nu in het ziekenhuis en het is maar de vraag of en hoe hij het overleeft. In één klap zijn alle plannen en dromen weg. Dat gun je niemand.
Niet alles is wat het lijkt. Natuurlijk mag je plannen maken en dromen hebben voor de toekomst, maar laten we ons vooral realiseren dat we niet alles in de hand hebben. De werkelijkheid komt vaak anders dan we denken.
Morgen is vandaag alweer gisteren. De toekomst is belangrijk voor je dromen en plannen, leef in het nu want voor je het weet is vandaag alweer voorbij.
terug naar bovenkant pagina
13 november 2004
Goede stuurlui
Mannen kijken anders
In november was er een symposium van het Landelijk Netwerk Brandweervrouwen. Voor de duidelijkheid: dat zijn geen vrouwen van brandweermannen, maar vrouwelijke brandweerlieden. Het thema was diversiteit en ik mocht een verhaal houden over samenwerken tussen vrouwen en mannen.
Het kleine verschil en de grote gevolgen? In de jaren zestig dachten we nog dat het lijfelijke verschil klein was. Intussen zijn allerlei onderzoekstechnieken veel verder ontwikkeld en verfijnd. Wat blijkt: het lijfelijke verschil tussen vrouwen en mannen is veel groter dan we ooit dachten.
Neem bijvoorbeeld het verschil in de bouw van ons oog. Mannen kijken recht vooruit, scherp en gefocust op lange afstand. Vrouwen hebben een breed gezichtsveld en zien veel meer details op de kortere afstand. Een man kan zijn blauwe sokken niet vinden in zijn la, terwijl ze recht voor zijn neus liggen. Dat komt omdat zijn ogen gemaakt zijn voor de lange afstand.
Als een vrouw ergens binnenkomt neemt ze in één oogopslag de hele situatie op. Zegt ze tegen haar man: kijk eens naar die hoek; néé niet zo opvallend!! Maar ja, die gefocuste mannen zien alleen maar iets als ze hun blik de goede kant uit richten. Zijn vrouwen nu beter dan mannen? Welnee. We zijn verschillend en daar kun je je aan ergeren. Veel slimmer is het wanneer we de verschillen kennen en er ons voordeel mee doen. Laat iedereen doen wat zij/hij goed kan en zeur niet over waar zij/hij minder goed in is.
terug naar bovenkant pagina
26 september 2004
Goede stuurlui
Computers kiezen slimmer
Leven is kiezen, kiezen is leven. Elke dag maken we heel wat keuzes. Wat doe ik aan vandaag? Bekijk ik alles van de zonnige kant of stap ik met mijn verkeerde been uit bed? Maak ik eerst deze klus af of begin ik alvast aan de volgende opdracht? Wanneer overleg ik met mijn chef over mijn werk? Kiezen veronderstelt dat je afwegingen maakt en rationele beslissingen neemt. Er zijn zelfs bureaus die helpen met kiezen. De keuze voor mijn vervolgopleiding heb ik gemaakt op een schoolkeuzeadviesbureau. Eenmaal gekozen is de knoop doorgehakt en hoef je je er verder niet meer druk over te maken. Zou je denken.
Want hoe vaak overkomt het me niet dat ik toch weer ga denken of twijfelen? Ik besluit bijvoorbeeld dat nu het moment is gekomen om gezonder en verstandiger te eten. De weegschaal geeft overduidelijk aan dat het nodig is, evenals de steeds groter wordende collectie niet meer passende kleding in mijn kast. Afgelopen met snoepen en te veel eten, mijn besluit staat vast. Zou ik denken.
En toch raakt mijn besluit bij elke verleiding weer aan het wankelen. De standvastigheid blijkt een schijnstandvastigheid. Alle overwegingen die ik maakte passeren opnieuw de revue, steeds weer bij elke verleiding. Wat een verspilling van energie! In dit opzicht is een computer slimmer. Die kiest één keer voor ja of nee en gaat vervolgens verder op het ingeslagen pad. Zonder omkijken, twijfel of heroverweging.
Soms maken wij mensen het ons ook wel erg ingewikkeld.
terug naar bovenkant pagina
10 augustus 2004
Goede stuurlui
Vakantiegevoel
Vakantie is de tijd van loslaten en onthechten, van uitrusten en bijtanken, doen wat je leuk vindt. Ik wil graag één keer in mijn leven meemaken dat het niet donker wordt 's nachts dus wij zouden deze zomer naar de Poolcirkel in Lapland. Door een onverwacht voorval kon de reis op het laatste moment niet doorgaan.
Dan krijgt het begrip 'loslaten' ineens een andere lading. Vervelende dingen loslaten is niet moeilijk. Maar afzien van iets dat je heel graag wilt valt beslist niet mee! Boeiend wordt het wanneer je op zoek gaat naar de reden waarom je iets graag wilt. Wat is er zo belangrijk aan? Vergaat de wereld als je je zin niet krijgt? Hoe meer ik gehecht ben aan wat ik wil, des te moeilijker het voor me wordt als ik niet krijg wat ik wil. "De bron van het lijden ligt in onszelf", zegt het boeddhisme. Moet ik dan maar niets meer willen? Dat neigt naar onverschilligheid en desinteresse, dat ligt helemaal niet in mijn aard.
Wensen, verlangens, eisen, het zijn allemaal voortschrijdende varianten op hetzelfde thema. Relativeren, loslaten, desinteresse zijn de voortschrijdende varianten in omgekeerde volgorde. De waarheid ligt in het midden. Geen eisen maar wel verlangens en geen desinteresse maar wel relativeringsvermogen. Die midzomernachtzon komt vast nog wel eens, ooit.
Mijn vakantie is een oefening in loslaten geweest. Hoewel mijn droomreis niet doorging heb ik nu toch een goed vakantiegevoel.
terug naar bovenkant pagina
25 mei 2004
Goede stuurlui
Denken en doen
Een mens is een raar wezen. Wij kunnen denken en daarom kunnen we bewust iets willen. Ik wil meer salaris. Ik wil meer doen aan mijn gesprekstechnieken, dan kan ik beter met mijn klanten omgaan. Ik wil geregeld aan sport doen. Jazeker, dat wil ik echt en toch komt er niet van.
Hoe autonoom zijn we eigenlijk? Wat maakt dat we vaak niet doen wat we willen, of zeggen te willen? Hieraan zijn veel gedachten en theorieën gewijd. Vroeger, als kind, leerde ik dat het de duivel was die mij op het slechte pad bracht. "De geest is gewillig maar het vlees is zwak". In de psychologie is het de vraag of ik iets echt werkelijk wil, of dat mijn denkproces onbewust beïnvloed wordt door allerlei factoren. NLP gaat op zoek naar een positief geformuleerd doel (outcome) en naar wat me tegenhoudt om dat doel te bereiken. Theorieën genoeg maar daarmee is het probleem niet opgelost.
Laatst vond ik weer een idee dat in de praktijk bijzonder handig kan zijn. Als ik het me goed herinner leerde De Bono (die van de zes denkpettenmethode) kinderen in het lager onderwijs de PMI-methode. De Plus: kijk in een lastige situatie eerst naar de goede, leuke, positieve kant ervan. De Min: wat zijn de foute, vervelende, negatieve kanten. Tenslotte bedenk je wat er Interessant aan de situatie is. Pas daarna beslis je wat je doet of zegt.
De PMI-analyse is een slimme Eerste Hulp bij Overhaast of Ondoordacht handelen.
terug naar bovenkant pagina
29 april 2004
Goede stuurlui
Het geheim van goed overleven
Aan een pientere oude dame van 106 jaar wordt gevraagd wat het geheim is om op een goede manier zo oud te worden. Haar antwoord is stellig: "Neem het leven zoals het komt en maak er het beste van". Lijkt logisch en toch zit er een wonderlijke paradox in deze leefregel.
Neem het leven zoals het komt, dat suggereert een zekere gelatenheid. Het komt zoals het komt en je kunt er niets aan doen. Actie ondernemen heeft niet zoveel zin want het leven gaat toch zijn eigen gang, dat kun je niet beïnvloeden. Het is zoals het is. De samenleving is minder maakbaar dan wij denken. Zo'n levensvisie lijkt op zichzelf uit te gaan van een negatieve levenshouding. Ik kom ook geregeld mensen tegen die behoorlijk mopperen omdat het allemaal zo tegenvalt en er niets aan te doen is.
En toch moet je er ook het beste van maken. Dat is juist een positieve levenshouding: niet bij de pakken neerzitten maar in de gegeven omstandigheden zoeken naar de beste mogelijkheden. Genieten van wat er is en niet zeuren over wat er niet is of wat je niet meer kan. De wereld actief en met een open blik tegemoet treden.
In een tv-programma over honderdjarigen kwam die ogenschijnlijke tegenstrijdigheid ook al naar voren. Het geheim is kennelijk een wonderlijke combinatie van opgewektheid en gelatenheid. De beste manier om in deze wereld te overleven is een soort vrolijke nonchalance.
terug naar bovenkant pagina
11 maart 2004
Goede stuurlui
Drijfveren en wereldbeelden
Laatst las ik een verhaal over een gezelschap dat een ballonvaart zal maken in een hete-lucht-ballon. Als de ballon vertrekt steekt er onverwacht een windhoos op. Een man op de grond weet een touw dat uit de mand hangt te grijpen. Daardoor vliegt de ballon net niet weg, maar hijzelf verkeert in een afschuwelijk dilemma. Als hij het touw vasthoudt, dan redt hij het gezelschap maar is de kans groot dat hij het niet overleeft, omdat hij over de grond wordt meegesleurd. Als hij loslaat redt hij zichzelf maar is het de vraag of het gezelschap het kan navertellen.
Kies ik voor mezelf of kies ik voor de groep? Welke drijfveren maken dat iemand doet wat hij doet? Sommige mensen hebben individuele drijfveren en andere groepsgerichte. Graves, die dit onderzocht, vond uiteindelijk een samenstel van zeven wereldbeelden en daarbij horende drijfveren. Iedereen heeft ze alle zeven, alleen in een verschillende volgorde en in een verschillende intensiteit.
Het gedachtegoed van Graves is verder ontwikkeld door Management Drives®. Als je je eigen profiel kent, dan snap je waar je energie van krijgt en hoe je in 'flow' kunt werken. Je kunt ook voorspellen hoe mensen dezelfde begrippen op verschillende manieren uitleggen. Deze methodiek is onmisbaar bij alles wat met communicatie en commercie te maken heeft. Het is ook een krachtig en voor iedereen herkenbaar instrument bij loopbaanontwikkeling, teambuilding en coaching.
Wil je er meer over weten? Kijk op www.managementdrives.nl, of bel me op 0651 268 277 voor een afspraak!
terug naar bovenkant pagina
11 februari 2004
Goede stuurlui
De kern
Soms lijkt het wel alsof we steeds meer over van alles moeten weten. Mensen en berichten verplaatsen zich in toenemende snelheid over de wereldbol. We moeten steeds meer en steeds complexere informatie verwerken en een plek geven in ons denksysteem. We willen het begrijpen, een mening hebben en onthouden. Laatst las ik in de krant een mooi woord voor dit verschijnsel. Wij mensen lijden aan polypragmosyne. We proberen zoveel mogelijk tegelijkertijd te doen, waardoor we uit het oog verliezen waar het werkelijk om gaat.
Toch kan het handig zijn om stil te staan bij de kern van de zaak. Of de kern van jezelf. Wat beweegt je? Wat maakt iets de moeite waard, of juist niet? Waar krijg je energie van en wat kost energie? Er zijn allerlei minder of meer diepgravende manieren om dat te ontdekken.
Een van de aardigste adviezen die ik zelf onlangs kreeg was: stop eens met denken. Als je alles altijd vanuit je verstand benadert, dan houd je een mentaal beeld van jezelf in stand, hoe je denkt dat je moet zijn inclusief alle etiketten, oordelen en concepten die daarbij horen. Stoppen met denken betekent contact maken met je gevoel, met je innerlijke zelf. Wat is ècht belangrijk?
Dat proces kost tijd en aandacht. Het is zeker de moeite waard, want het resultaat is dat je minder opgejaagd en meer congruent en authentiek in het leven staat. Zo houd je de polypragmosyne buiten de deur.
terug naar bovenkant pagina
2 februari 2004
Goede stuurlui
Netwerken
Voor sommigen is het het toverwoord van deze tijd: Professioneel Netwerken om je doel te bereiken. Iedereen heeft wel ongeveer een idee wat netwerken is. Iedereen heeft ook wel ongeveer een beeld van hoe je het doet. Eigenlijk zou het vanzelf moeten gaan zonder er al te veel bij na te moeten denken.
De praktijk blijkt weerbarstiger. In de trainingen en worskhops die ik geef komen steeds dezelfde vragen naar voren. Moet je altijd alle recepties aflopen? En wat moet je doen op een receptie waar je niemand kent? Mijn netwerk is niet groot, hoe moet ik dat uitbreiden? Kan ik zomaar contact opnemen met iemand die ik niet ken? Hoe netwerk ik zonder opdringerig te zijn, zonder te pushen? Hoe zorg ik dat ik optimaal profijt heb van mijn netwerk?
Er bestaan ook veel vooroordelen. Netwerken is vriendjespolitiek. Of, erger nog, achterkamertjespolitiek en lobbyen. Netwerken doe je alleen om er zelf beter van te worden. En last but not least: netwerken is een mannenzaak, de old-boys-netwerken. Hoog tijd om aandacht te besteden aan de vraag: hoe moeten vrouwen netwerken in een mannenwereld? Dat doen we binnenkort op de nieuwjaarsbijeenkomst voor de leden van de landelijke Vereniging Vrouwennetwerk Nederland.
Door de jaren heen heb ik een handzame en doeltreffende manier ontwikkeld om effectief en succesvol te netwerken. Het is een vier-stappenplan dat iedereen in de praktijk kan toepassen. Nieuwsgierig? Neem contact op voor meer informatie!
terug naar bovenkant pagina
4 januari 2004
Goede stuurlui
Toen en straks * Nieuwjaarswens
Het nieuwe jaar is begonnen en iedereen wenst elkaar het beste toe. In het jaar dat ik in Assen werkte leerde ik de kniepertjes en de rolletjes kennen.
Kniepertjes zijn zoete wafeltjes, symbool voor het oude jaar: plat en open, geen geheimen meer. Het oude jaar is een oude bekende. Je weet wat je eraan gehad hebt met al zijn voor- en nadelen.
Rolletjes zijn opgerolde wafeltjes die je op nieuwjaarsdag eet. Ze zijn het symbool voor het nieuwe jaar: je weet nog niet wat het in petto heeft. De inhoud is nog verborgen en zal zich in de loop van het jaar ontrollen.
Mensen zijn gewoontedieren. Wij blijven vaak doen wat we deden omdat we daaraan gewend zijn. We houden niet zo van veranderingen want die brengen alleen maar onzekerheden met zich mee. Wanneer iemand kennis maakt met nieuwe vaardigheden en nieuw gedrag (of een mogelijk nieuw doel of droom in het leven), is de eerste reactie vaak: o, dat is niets voor mij. En bovendien zal het toch geen effect hebben. Vanuit het oude bekende komen er allerlei redenen om het vooral bij het oude te houden.
Niets staat je in de weg om te beslissen om iets anders te doen, alleen jezelf. Leven is kiezen. Kiezen voor nieuwe dingen is kiezen voor avontuur, voor dromen en nieuwe inzichten. En als je dat heel graag wilt, dan spant heel het universum samen om te zorgen dat het lukt. Gelukkig nieuwjaar!
terug naar bovenkant pagina
30 november 2003
Goede stuurlui
Telefoon, het visitekaartje van de organisatie
We kunnen de telefoon niet meer wegdenken uit ons dagelijks leven. Overal en op elk moment zijn we bereikbaar en sturen we onze gesprekken de wereld in. Telefoneren, daar denken we niet bij na en meestal is dat maar goed ook.
Beroepsmatig telefoneren is een heel ander verhaal. Daar gaat het om de indruk die je als organisatie wil maken op je klant. Vaak is het een eerste indruk en die kun je maar één keer maken.
Mijn indruk is dat het beroep van telefonist(e) wordt onderschat. Eigenlijk zijn zij een soort middel management tussen organisatie en klant. Die klant wil wat en aan de andere kant heeft de organisatie zo zijn regels en eisen. Als telefonist(e) moet je vaak snel handelen en bovendien zorgen dat iedereen tevreden is.
In mijn telefoontrainingen heb ik een bandje met een aantal gesprekken waarbij je kunt horen hoe de telefoon wordt opgenomen. Na de intro (“Goedemorgen, Autobedrijf Jansen!”) zetten we het bandje stil. De deelnemers beschrijven voor zichzelf welke indruk ze hebben gekregen van de telefonist(e) en van het bedrijf. Steeds weer is iedereen verbaasd over het uitgebreide beeld dat ze zich vormen, enkel en alleen door de manier waarop de andere kant de telefoon beantwoordt…
Je zou het kunnen vergelijken met een estafette: in de training maken we de start, de medewerker krijgt het estafettestokje aangereikt van de trainer en samen lopen ze een eindje op. Daarna gaat de medewerker zelf onderweg naar zijn manager, maar als die het stokje niet overneemt raakt de vaart eruit en komt de medewerker tot stilstand.
Professioneel telefoneren is een kunst. Het gaat om het combineren
van zakelijkheid en vriendelijkheid, om het goed laten verlopen
van de communicatie met de collega’s intern om het voorkómen van
ergernis bij de klant. Een vak apart dus!
terug naar bovenkant pagina
2 november 2003
Goede stuurlui
De bijdrage van de manager
Een manager heeft zijn medewerkers naar een van mijn trainingen
gestuurd. We hebben hard gewerkt, iedereen heeft ‘stappen gemaakt’
zoals dat in ons jargon heet en we zijn allemaal tevreden. Een
half jaar later kom ik de manager weer tegen. Hij klaagt: “Ik
merk niets meer van de inspiratie van mijn medewerkers. Ze zitten
weer helemaal in het oude patroon!” Ik vraag de manager: “En wat
is jouw bijdrage geweest?” Hij kijkt me oprecht verbaasd aan.
“Míjn bijdrage? Ik hoef toch niets te doen?”
Veel managers denken dat een training de zaak van de medewerker
is. En voor een deel is dat ook zo: de medewerker wil of moet
iets bijleren en gaat dus op cursus. Alleen: als hij terug komt
is het de kunst de nieuwe inzichten vast te houden en toe te passen.
Veel managers onderschatten de rol die zij daarin kunnen hebben.
Wat zou dan de bijdrage van de manager kunnen zijn? Dat kan variëren
van simpele belangstelling (hoe is het geweest) tot actieve coaching
en ondersteuning van de medewerker.
Je zou het kunnen vergelijken met een estafette: in de training
maken we de start, de medewerker krijgt het estafettestokje aangereikt
van de trainer en samen lopen ze een eindje op. Daarna gaat de
medewerker zelf onderweg naar zijn manager, maar als die het stokje
niet overneemt raakt de vaart eruit en komt de medewerker tot
stilstand.
Managers, pak die estafettestok aan en coach je medewerker. Houd
de vaart erin, sterker nog: zorg dat-ie wint!
terug naar bovenkant pagina
1 oktober 2003
Goede stuurlui
Vijf-minuten-gesprekken
Ooit gaf ik leiding aan een groep van zes medewerkers. Wij zaten
met z’n zevenen in één ruimte die niet al te groot was. We waren
ingehuurd voor een project van twee jaar. Het was een hectische
klus waarbij we allemaal op elkaar waren aangewezen. We waren
gehuisvest in een pand waar we met argusogen werden bekeken: wat
doen ze, hoe doen ze het, het gaat vast niet lukken.
Meteen de eerste week al zag ik de nadelen van die ene ruimte:
iedereen zat op elkaars lip en iedereen kon dus ook precies volgen
wat er besproken werd. Dat leek me geen goed idee: als ik eens
iets met iemand wilde bespreken zou ik apart moeten gaan zitten,
en als ik iemand apart zou nemen wist iedereen: ha, daar is iets
aan de hand.
In die omstandigheden heb ik mijn vijf-minuten-gesprekken uitgevonden:
met iedereen had ik regelmatig (meestal wekelijks) zo’n gesprekje.
Dat begon steevast met de vraag: “Hoe gaat het met je?” Medewerkers
konden er ook zelf om vragen: “Heb je even vijf minuten?”
Het systeem werkte perfect. Iedereen was er snel aan gewend en
ze waardeerden de aandacht die ze kregen. Veel irritaties hebben
we in de kiem kunnen smoren omdat ze bijtijds konden worden uitgesproken.
Samen hebben we de klus geklaard en daar waren we allemaal trots
op.
Het systeem van vijf-minuten-gesprekken heb ik sindsdien altijd
in ere gehouden.
terug naar bovenkant pagina
14 september 2003
Goede stuurlui
Internetwerken
Bij het maken van een internetsite komt vaak meer kijken dan
je op het eerste gezicht denkt. Wat zetten we er precies op? Hoeveel
of misschien juist hoe compact? Hoe delen we het in? Hebben we
al een ontwerp of lay out? Voor je het weet wordt het een stortvloed
van (soms saaie) informatie, veel tekst en weinig dat het oog
streelt.
Eigenlijk is het zo simpel. Het is gewoon communicatie: er is
een zender met een boodschap, en een ontvanger die de site bezoekt.
Eerst over de zender: die heeft iets, een boodschap: 'dit ben
ik!' De kunst is om dat kort en helder neer te zetten. Zoals in
een zogenaamde elevator speech: in 1 minuut vertellen wie je bent
en wat je doet, en dan op zo'n manier dat de ander het kan navertellen.
Je moet dus weten wat de kern van je boodschap is.
De ontvanger begint met kijken naar de site. Lezen komt later.
Zo'n site moet mooi, leuk, boeiend zijn om te zien. Het oog wil
ook wat! Ik heb het geluk dat ik een goede huisstijlontwerper
heb, die zijn materiaal aan mijn professionele site-designer gaf.
Dan krijg je een mooi congruent resultaat.
Deze site is het resultaat van onze samenwerking. Ik ben er trots
op!
terug naar bovenkant pagina
7 september 2003
Goede stuurlui Competentiegericht opleiden
Competenties: je ziet ze niet, je hoort ze niet, er zijn verschillende
definities. Wel weet iedereen ongeveer waar het over gaat: een
combinatie van kwaliteiten, kennis, vaardigheden, ervaring.
In een standaard trainingsprogramma komen meestal alle relevante
competenties aan bod. Alleen, niet iedereen heeft evenveel training
nodig op al die competenties. Voor sommige deelnemers zullen onderwerpen
aan de orde komen die ze al goed beheersen, anderen zullen juist
weer wat missen.
Ik heb goede en boeiende ervaringen opgedaan met competentiegericht
opleiden. Hoe gaat dat in z'n werk? Er worden groepen gevormd
van deelnemers met gelijksoortige functies. Met iedere deelnemer
houd ik een individueel intakegesprek. Welke competenties horen
er bij jouw functie, welke beheers je goed, wat zou je willen
verbeteren, wat is de visie van je leidinggevende hierop. Soms
laat ik deelnemer en leidinggevende onafhankelijk van elkaar een
competentieprofiel invullen en daarover met elkaar in gesprek
gaan.
Vervolgens komen alle leerwensen aan bod in drie tot vijf losse
trainingsdagen. Op de eerste dag maken de deelnemers zelf het
programma voor het traject: welke onderwerpen komen wanneer aan
bod. Iedereen adopteert een van de onderwerpen en houd daarover
zelf op een van de trainingsdagen een presentatie. Dat geeft een
enorme betrokkenheid. Op deze manier zijn deze trainingen echt
'tailor made' en het leereffect is groot. Zowel de deelnemers
als ikzelf zijn altijd bijzonder voldaan als we het traject afsluiten.
terug naar bovenkant pagina
augustus 2003
Goede stuurlui
Zeg wat je ziet en oordeel niet
Wat mij opvalt in veel organisaties is, dat medewerkers vaak
op van alles commentaar hebben. Negatief commentaar, wel te verstaan.
Er wordt wat afgemopperd. Niet alleen door medewerkers, maar vaker
nog door leidinggevenden. Iedereen heeft overal zijn oordeel over
klaar. Voor de gene die be- of ver-oordeeld wordt, is dat niet
altijd even prettig, laat staan inspirerend.
Want oordelen hebben altijd een subjectieve ondertoon. “Er wordt
hier niet hard genoeg gewerkt” betekent: jullie lanterfanten maar
wat. “Moet je nou alweer naar een training?” betekent: dat is
ook maar verspilling van tijd en geld! Als iemand een opdracht
uit de training wil uitvoeren: “Hoor eens, daar hebben we nu geen
tijd voor” betekent: doe jij maar gewoon je werk, daar word je
voor betaald.
Deze voorbeelden zijn uit het leven gegrepen. Medewerkers voelen
zich daar machteloos bij, soms zelfs tot tranen toe. En het kan
zo makkelijk anders, met de goede men(s)taliteit wel te verstaan.
Begin in elk geval met het schrappen van die impliciete subjectieve
boodschappen. Zeg wat je waarneemt: “Ik merk dat je bezig bent
met de opdracht uit de cursus. Dat is mooi, en zullen dan we meteen
even afstemmen hoe we je andere werkzaamheden plannen?” Kijk,
dat klinkt al heel anders. Samen werken voor resultaat, dat gaat
een stuk beter!
terug naar bovenkant pagina
|